KASABA VE KÖYLERİ

            İşcehisar İlçesinin  Alanyurt ve Seydiler isminde iki kasabası;Bahçecik,Cevizli, Çalışlar, Çatağıl,Doğanlar,Doğlat,Karaağaç,Karakaya,Konarı,Olukpınar,Selimiye isminde 11 tane köyü vardır.

            A.KASABALARI

             

 

            1.ALANYURT: Doğudan batıya uzanan Şaphane Dağları , Bakacak Dağları,Ağın Dağları ile Mekan  Gediği ile Eymür  Özü arasına kurulmuştur. Şaphane , Bakacak ve Ağın Dağları etekleri ormanlıktır. Kıyır Deresinin katılması ile suları çoğalan Seydiler Deresi,Sakarya Irmağına katılır.

Kuzeyinde:Kıyır,Eski Eymir ,Akhisar,Gökçeyayla köyleri ;Güneyinde:Olukpınar Köyü; Doğusunda: Çatağıl Köyü,Çatağıl Karşı Mahalle ve Ağzı Kara Mahallesi ve Kurt Yurdu Mahalleleri ile Doğlat Köyü, Batısında: Selimiye Köyü ile sınırlıdır. Afyon’a 49km.İscehisar’a 19km.olup,Eskişehir il sınırında, 2100 nüfuslu bir kasabadır.

            07.Haziran.1992 tarihinde Belediyelik oldu. İlk belediye başkanı Satılmış Aslan’dır (1992 - 1999), İkinci Belediye Başkanı Mehmet Açıkgöz’dür.(1999- )Kasaba üç mahalleye bölündü.

 Günümüzden yaklaşık 400  milyon yıl önceki jeolojik  (Paleozoyik) devirde oluşmuş, başkalaşım(metamorfik) kayaçlardır. Bu kayaçlar kuvars,muskovit,serisit ve klorit şişt türü metamorfik  kayaçlardan oluşmuştur.  

Bölgedeki en eski yerleşim merkezlerindendir. Bulunan eserler,buranın geçmişini  5 bin yıl   öncesine“Eski Tunç Çağına” kadar  götürür.   Burada yapılan kazılarda bulunan Eski Tunç Çağına ait ilginç eserler bulunmuştur. Balta,bıçak,ok uçları,dikiş iğneleri,süs iğneleri,kulplu,kulpsuz bardaklar,içki kapları,ağzı gagalı kaplar ve bu devrin özelliğini yansıtan çeşitli toprak kaplar çıkmıştır. Bu eserler  içerisinde en ilginci, litaretüre Bavurdu Testisi  olarak geçen Ana Tanrıça başlı testidir.

Bu testi  M.Ö.3 000 yılına aittir. Afyon Arkeloji Müzesinde  sergilenen bu testi  5 bin yıldan bu güne Anadolu kadınını anlatmaktadır. Su her devirde kutsaldır. Hayatın en önemli unsurlarındandır.  Bu testilerle tanrıları özel törenle su ve kutsal içki sunuyordu.[1]

 

 

 

                                                   Bavurdu testisi(arkeoloji s.4)

 

 

 

 

 

 

 

 

Frigya Salutarist  adı verilen bu bölgenin yerleşim birimlerinden birisi olan Bavurdu Frigya,Roma ve Bizans Dönemlerinde özelliğini korumuştur. Roma  devrinin muhteşem şehri Dokimeion ’un banliyösü olduğu için gelişmiştir. Burada yapılan kazılarda çıkan çengelli  iğneler,süs eşyaları,demir ok uçları Frigya dönemine aittir. Ayrıca Ornaş  Kayalıklarındaki  Frigya kabartmaları,   döneminin en güzel  örnekleridir.

 

 

 

                                               Frigya kabartmaları(Friğ/39)

 

 

 

           

 

 

 

 

 

 

 

Bavurdu ,Alan Örendeki  kayalara oyulmuş odalar,mabetler,kiliseler,mezar odaları ve çeşitli amaçlar için oyulmuş odalar Roma ve Bizans Dönemine aittir. Bu eserler bu bölgenin Roma ve Bizans Dönemlerinde önemli bir merkez olduğunu ortaya koyar.

           

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                                   Ornaş kayalıkları(Frig/38)

 

 

 

 

 

 

8.asırda Arap akınları,bunu takip eden Türk akınları köylerin şehirlere veya daha batıya göçmesine neden olmuştur. Haçlı Seferlerinde  Anadolu ‘da perişan olmuş,yerleşim birimleri dağılmış; arkasında idari otorite bozulmuş bu nedenle , köyler dağılmış,adeta boşalmıştır. 1071 Malazgirt Zaferinden  sonra Anadolu hızla Türkleşmeye başlamıştır. Afyon Müzesindeki Türkmen Mezar Taşları bu bölgenin 12.asrın sonlarında Türkleştiğini gösterir. Buraya ilk gelen aşiret Morcali Türkmen’leridir.  Köyü bu aşiret beylerinden Kurtoğlu  kurmuştur. Bu gün kasabadaki Ayanlar,Kavrukoğlu ve İstanbullu Sülaleleri ,Kurtoğlu  Sülalesindendir. Daha sonra çevreden akın akın göçler başlamıştır .Alacalı Köyünden Kaplanlı Sülalesi,Afyon’dan Ali’ler Sülalesi,Kütahya/Çalköy ’den Asırlar Sülalesi,Bayat’tan Topçular Sülalesi,Aydın’dan Karakeçili Yörük Aşiretinden olan Nedirler Sülalesi gelip yerleşmişlerdir.    

              Alanyurt Camileri:Türk iskanından sonra Bavurdu yine eski canlılığını kazanmıştır. Okullar, camiler imaretler yapılarak  Türk  mührü vurulmuştur. Kasabanın en eski camisi  ,Karaca Ahmet Camisidir. İsmini harimindeki    yatan kişilerden alır. Burada yatan kişilerin kimliği hakkında kesin bilgi  yoktur. Kasaba halkının  atalarından rivayetten gelen bilgilere göre , İhsaniye/Karacaahmet Kasabasında Tekkesi ve külliyesi olan Karaca Ahmet Sultan ’ın torunları olduğu söylenir. Caminin minaresi 1958 yılında yaptırılmıştır.

Kasabanın ikinci camisi,betonarme olarak yapılmış,modern bir camidir .Mekanı kapatan büyük kubbe ,üç cepheden üçer küçük kubbe ile desteklenmiştir. İki şerefeli zarif bir minaresi vardır.

 

 

 

 

                                   Sandukaların fotoğrafları

 

 

Kasabada en eski cami  olan Karaca Ahmet Camisi’nin mülhak vakfı vardır. [2] Binası birkaç defa yıkılıp,yapılmıştır. İlk binanın yapılış tarihi bilinmemektedir. Cami ahşap olup,kırma çatı ile örtülüdür. Ahşap çatıyı ahşap direkler taşır. Mülkiyeti Köy tüzel kişiliğine aittir. 180m2 olup,80 kişi kapasitelidir. Müştemilat olarak mezarlığı,türbesi,çeşmesi vardır. Padişah Sultan Mehmet Reşad zamanında bu camiye yapılan hatip atama beratı (hitabete meşrut)çevirisi aşağıya çıkarılmıştır.

                                  

                        “Han Mehmet bin Abdülmecid muzaffer daim Hu                   Reşad

 

1.Evkaf-ı mülhakdan evvelce Karahisar-ı  Sahip Sancağınının Han-Barçın kazasına ve’l-yevm Karahisar-ı Sahip kazasına muzaf Bağverdi karyesinde kain  cami-i şerifde  ber-veche hasbi hitabiyet  cihetine mutasarrıf  İsmail bin Ahmet’in bilâ veled vefatıyla mahlulundan  lede’l-imtehan  ehliyeti

2.hümayan olan ,işbu rafi’-i tevki’-i refi’ş-şan-ı hakani Yusuf bin Ali zide  salahu  tevcihe işâr  ve mahkeme-i evkafın  ilâmı üzerine Makam-ı Nezaret-i Evkaf-ı Hümayundan  ba telhis  lede’l-arz bin üçyüz  yirmi sekiz senesi  Ramzana-ı Şerifin

3.altıncı günü şeref sunuh  ve südur  iden hat-ı hümayun  şeref mekrun-ı şehanem mucubince  hitabiyeti mezkür  muma’ileyh olmağın bu berat-ı hümayunumu verdim. Ve buyurdum ki: muma’ileyh  salifü’z-zikr  ber veche  hasbi hitabiyet  cihetine  bilâ kusur  eda hizmet etkmeğin

4.ve terk ve tekâsül iderse  rafinden  ahare verilmek şartıyla mutasarrıf ola.

Tahriren fi’l-yevmü’l-sadis  ışrın  min  şehr-i Rebi-ül Evvel sene:Selasün ve selase-mie  ve elf”[3]

 

                                               Berat konacak

 

 

                                  

H.1330/M.1912 tarihli bu beratta belirtildiğine göre buranın ilk ismi  Baverdi  köyü’ dür. Zamanla bu kelime Bavurdu  olarak değişime uğramıştır.1968 yılında ismi Alanyurt olarak değiştirilmiştir.

            16.asır tahrir kayıtlarında Barçınlı (Bayat)[4] kazasına bağlı  Baverdi isminde bir köydür. 1530  tarihli kayıtta Baverdi ’de”48 neferan,35 hane,7 mücerred,1 pir-i fani,2 sahib-i vakıf oturur,geliri 2479 akçadır” [5]19.asrın  sonlarında İsce-Hisar’ın nahiye merkezi olması ile  Bavırdı ismi ile buraya bağlanmıştır.[6] 20.asrın sonlarında  Han-Barçın ’ın kaza olması ile Bağverdi  ismi ile buraya bağlanmıştır .Aynı tarihlerde Han-Barçın ’ın Bolvadin Muhassılığı’na bağlanması ile Bağverdi’nin Bolvadin’e bağlı olduğunu görüyoruz[7].21. asrın başlarında Afyon merkezine bağlanmış, daha sonra İsce-Hisar nahiyesine bağlanmıştır. Bugün İşçe-Hisar İlçesinin Alanyurt ismi ile bir kasabasıdır.   

            16.ncı asır kayıtlarında  Bavurdu civarında , Barçınlı(Bayat) ilçesine bağlı Ala-Yundlu  köyü olduğunu görüyoruz. Tahrir  kayıtlarda bu köyde “ 31 neferan oturur,geliri 1300 akçadır.”[8]

1921 yılında Anadolu’yu işgale başlayan Yunan birliklerinden bir tabur asker Seyitgazi üzerinden gelerek,Bavurdu ’yu   işgal eder. Mekan Gediği’ne mevzilenir. Türk birlikleri doğu taraftan gelerek Bakacak Dağı’na mevzilenince,düşman çekilmek zorunda kaldı. Çekilirken köyü ateşe verir. Daha sonra köyü İsmet Paşa(İnönü) ve Ali İhsan Paşa(Sabis)ziyaret ederek kurtuluşu kutlarlar.

Bu gün Alanyurt Kasabası ,Karaca Ahmet ve Çarşı camisi ismi ile iki camisi vardır. İlköğretim Okulu,P.T.T. şubesi,Sağlık Ocağı,Tarımsal Kalkınma kooparatifi ve diğer sosyal kurumları ile çevrenin merkezidir.

            Alanyurd İlköğretim Okulu:Cumhuriyetten önce cami kenarında mahalle mektepleri vardı. Mahalle mektebi denen tek sınıflı bu yerlerde ,cami  hocaları  dini ve ahlaki bilgilere dayanan eğitim ve öğretim yapıyorlardı. Cumhuriyet döneminde köy eğitmenleri köy odalarında okuma-yazma öğretiyorlardı. Okulun ilk binası halkın yardımı ile yapılarak 1938-1939 öğretim yılında  Bavurdu İlkokulu olarak açıldı. Bu okulun ilk öğretmeni,bu köyün çocuğu Bavurdu ’ lu Eğitmen Satılmış Kolay ’dır. 1972 yılında ikici binası yapılarak Alanyurd  Ortaokulu oldu.l994-l995 yılında yapılan üçüncü bina Atatürk İlkokulu  oldu.1997-1998 öğretim yılında 8 yıllık  eğitime geçildi. Üç bina birleştirilerek Alanyurd İlköğretim Okulu oldu.

            2000-2001 öğretim yılında okulda kasaba merkezi  ile Çatağıl,Çatağıl Karşı Mahalle,Doğlat, Selimiye köylerin öğrencileri taşınarak bu okulda eğitim ve öğretim yaparlar. Okutulan yabancı dil İngilizce’dir. Okulun öğrenci mevcudu 148 ‘i kız,196’sı erkek olmak üzere 344’dür.Okuluda 3 branş 9 sınıf öğretmeni olmak üzere 12 öğretmeni vardır.

            Alanyurt çevre köylerin merkezidir. Köy odası adı verilen 9 tane misafirhane vardır. Bu misafir

haneye ilgili sülaleler bakarlar. Cumartesi günü halk pazarı kurulur. Besicilik oldukça gelişmiştir.

 Alanyurt Tekke olarak Hacı Bekdaş ’a bağlıdır. Seyidgazi ’de Seyyid Battal Gazi Tekkesi, ,

Seyyidgazi /Aslanbeyli Köyündeki Şeyh Seyyid Süceaddin Veli Tekkesi ve Kütahya’daki Hüseyin Gazi

Tekke’ si ile ilişkileri vardır. Merasimlerde ilahiler ve kendilerine  has  Mevlid-i Şerif okurlar[9]